სტატია

რამადანის მარხვა და ჯანმრთელობა: რას ამბობს მტკიცებულება

განახლებული 4 წუთი წაკითხვისთვის 40 ციტაციები

ფორმულირების ქიმიის სამუშაო ლაბორატორიული მაგიდა
Cjp24 · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

დაახლოებით ორი მილიარდი ადამიანი იცავს რამადანს, და ყოველწლიურად ერთი თვის განმავლობაში ეს არის ადამიანური მარხვის ქცევის ყველაზე დიდი ბუნებრივი ექსპერიმენტი დედამიწაზე — გარიჟრაჟიდან მზის ჩასვლამდე საკვებისა და წყლისგან თავშეკავება, ყოველდღე, ოთხიდან ხუთ კვირამდე, გეოგრაფიული განედისა და სეზონის მიხედვით. ის თითქმის არ ხვდება მიზნობრივ გაშუქებაში მტკიცებულებებზე დაფუძნებულ საიტებზე, რომელთა უმეტესობა ნაგულისხმევად იყენებს მკვლევართა მიერ შემუშავებულ პროტოკოლებს (16:8, 5:2, მონაცვლეობითი დღეები), რომლებსაც ეს საიტი სხვაგან განიხილავს. რამადანი განსხვავებული მოდელია საკუთარი ლიტერატურით, და გულწრფელი შეჯამება ნაკლებად მომხიბვლელია იმ ისტორიისთვის, რომ „მარხვა ავტომატურად ნიშნავს მეტაბოლურ გადატვირთვას", ვიდრე ონლაინ დებატების ორივე მხარე ჩვეულებრივ აღიარებს.

ეს არ არის იგივე ფორმა, რაც დროში შეზღუდული კვება

ამ საიტის დროში შეზღუდული კვების და კვების დროის გვერდებზე განხილული პროტოკოლები, ჩვეულებრივ, კვებას დღის ფანჯარაში ახდენენ და ღამის მარხვას ახანგრძლივებენ. რამადანი თითქმის საწინააღმდეგოს აკეთებს: კვება გადაინაცვლებს მზის ჩასვლის შემდეგ და გარიჟრაჟამდე საათებში, ხშირად მოიცავს მნიშვნელოვან გარიჟრაჟამდელ საკვებს (სუჰურს) და მზის ჩასვლის შემდგომ საკვებს (იფთარს), რომელიც ღამის გვიან საათებამდე შეიძლება გაგრძელდეს. სისტემურმა მიმოხილვამ, მეტა-ანალიზმა და მეტა-რეგრესიამ ენერგიისა და მაკრონუტრიენტების მიღებაზე რამადანის მარხვის დროს შეისწავლა ზუსტად ეს ცვლილება კვების მოდელში ხელმისაწვდომ კვლევებში [6]. ამ ლიტერატურაში გამოვლენილი მოდელია მიღების გადანაწილება ღამის საათებზე და არა საერთო მიღების საიმედო შემცირება — ადამიანები არ მარხულობენ იმ გაგებით, რომ თვის განმავლობაში დიდ კალორიულ დეფიციტს ინარჩუნებენ, ისინი უბრალოდ გადაინაცვლებენ თავიანთ კვებას.

ეს განსხვავება მნიშვნელოვანია მოლოდინებისთვის. ეს თანხვედრაშია ცირკადულ ლიტერატურასთან, რომელიც ზოგადად კვების გვიან საათებზე გადატანას ეხება: რანდომიზებულმა კვლევამ დაადგინა, რომ გვიანი, იზოკალორიული კვება ზრდის შიმშილს და ამცირებს ენერგიის ხარჯვას ადრეულ კვებასთან შედარებით თანაბარი კალორაჟის დროს [22], ხოლო ცალკე კვლევამ, რომელმაც შეადარა კონტროლირებადი დღის კვება გადავადებულ კვებას, დაადგინა მეტაბოლური ეფექტები, რომლებიც ადრეულ მოდელს ხელს უწყობს [24]. არცერთი კვლევა არ ჩატარებულა რამადანის დროს, მაგრამ ორივე აღწერს მექანიზმს, რომელსაც მისი გრაფიკი იწვევს: მიღების ღამისკენ და არა დღისკენ გადატანას.

რას ნიშნავს ეს ორი საკითხისთვის, რომლებზეც ადამიანები რეალურად კითხულობენ

წონა. თუ საერთო ენერგიის მიღება საიმედოდ არ იკლებს — რადგან სუჰური და იფთარი აკომპენსირებენ დღის განმავლობაში თავშეკავებას — ფიზიოლოგიურად ძლიერი საფუძველი არ არსებობს, რომ მხოლოდ რამადანის დაცვამ თავისთავად გამოიწვიოს მდგრადი წონის დაკლება, იმისგან დამოუკიდებლად, თუ რას მიირთმევს ადამიანი ორივე ნებადართულ ფანჯარაში. ვინც რამადანის ჯანმრთელობის შესახებ კონტენტს წონის დაკლების მიზნით კითხულობს, ეს უნდა აღიქვას როგორც კვების დროის მოდელი კომპენსატორული კვების რისკით და არა როგორც ნაგულისხმევი თვიური კალორიული დეფიციტი.

სისხლში გლუკოზა, დიაბეტის მქონე ადამიანებისთვის. ეს არის უფრო მაღალი რისკის საკითხი და ის, სადაც გადაწყვეტილებას სამედიცინო რეკომენდაცია უნდა განაპირობებდეს და არა მარხვის ზოგადი კონტენტი. ძირითადი საფრთხე იდენტურია ამ საიტის უსაფრთხოების გვერდზე განხილულის: ხანგრძლივი დღის თავშეკავება ინსულინის ან სულფონილშარდოვანას უცვლელ დოზირებასთან ერთად ჰიპოგლიკემიის რისკს წარმოადგენს, ხოლო რამადანის დროს რისკს ამძიმებს სიცხე, წყლის შეზღუდვით გამოწვეული დეჰიდრატაციის რისკი და გარიჟრაჟამდელი კვების დროის მიერ მედიკამენტების გრაფიკის ცვლილება. სამედიცინო ზედამხედველობით ჩატარებული პერიოდული მარხვის კვლევები ინსულინდამოკიდებულ ტიპი 2 დიაბეტში, როგორიცაა INTERFAST-2, აჩვენებს, რომ სტრუქტურირებული მარხვა შეიძლება უსაფრთხოდ ჩატარდეს ამ პოპულაციაში სპეციალურად იმიტომ, რომ დოზირება ზედამხედველობის ქვეშ იყო კორექტირებული — უსაფრთხოება ზედამხედველობიდან მოდიოდა და არა მარხვის მოდელის თავისთავად სირბილიდან [21].

გადაწყვეტილების ჩარჩო: საჭიროებს თუ არა რამადანის მარხვა ჯერ სამედიცინო კონსულტაციას?

თქვენი სიტუაციარა უნდა გააკეთოთ
ჯანმრთელი ზრდასრული, ქრონიკული დაავადებების და სისხლში შაქარზე მოქმედი მედიკამენტების გარეშეზოგადად დაბალი სამედიცინო რისკი; ჰიდრატაცია და ძილის განრიგი არის ძირითადი პრაქტიკული საკითხები
ტიპი 2 დიაბეტი, დიეტით კონტროლირებადი ან მხოლოდ მეტფორმინზეჰიპოგლიკემიის უფრო დაბალი რისკი, ვიდრე ინსულინზე/სულფონილშარდოვანაზე, მაგრამ დაადასტურეთ თქვენს ექიმთან თვის დაწყებამდე
ტიპი 1 ან ინსულინზე მყოფი ტიპი 2 დიაბეტიარ შეცვალოთ თქვენი კვების მოდელი, სანამ კლინიცისტი ჯერ არ დაარეგულირებს თქვენს რეჟიმს — იხილეთ ვის არ შეუძლია მარხვა
ორსულობა ან ძუძუთი კვებარელიგიური გათავისუფლებები არსებობს მიზეზით, რომელიც სამედიცინო მტკიცებულებებს ეთანხმება; ეს არის საუბარი მეანობა-გინეკოლოგიურ სპეციალისტთან
მედიკამენტზე, რომელიც საკვებთან ერთად უნდა მიიღოთ, ან რომელსაც ვიწრო დოზირების ფანჯარა აქვსჰკითხეთ ფარმაცევტს დროის შესახებ თვის დაწყებამდე და არა მისი განმავლობაში
გამძლეობის ვარჯიში ან მძიმე ფიზიკური შრომა დღის საათებშიიხილეთ ვარჯიში მარხვისას — შესრულების დაქვეითება უფრო თანმიმდევრულია ცუდად ჰიდრატირებულ, გლიკოგენდაცლილ მდგომარეობებში, ვიდრე ერთი გამოტოვებული კვების შემთხვევაში

ეს ემთხვევა მარხვის ზოგად უკუჩვენებებს, რომლებიც ეს საიტი უკვე დოკუმენტირებული აქვს; რამადანი იმავე რისკებს იყენებს კალენდარულად ფიქსირებულ, კულტურულად ჩაშენებულ ფანჯარაში, საიდანაც ადამიანს შეიძლება ნაკლებად შეეძლოს გასვლა, ვიდრე ნებაყოფლობითი კეთილდღეობის პროტოკოლიდან.

ერთადერთი ადგილი, სადაც მტკიცებულება ნამდვილად მწირია

მტკიცებები, რომ რამადანის მარხვა იწვევს მნიშვნელოვან აუტოფაგიას, „დეტოქსიკაციას" ან ასაკთან დაკავშირებული დაბერების საწინააღმდეგო ეფექტებს, რომლებიც განსხვავდება ნებისმიერი ხანგრძლივი მარხვის შედეგისგან, აქ ხელმისაწვდომ წყაროებში რამადანის მოდელისთვის სპეციფიკურ მტკიცებულებას არ ეყრდნობა — იხილეთ ამ საიტის ცალკე მასალა აუტოფაგიის მტკიცებების შესახებ ზოგადად, თუ რატომ არის „მარხვა იწვევს აუტოფაგიას ადამიანებში, მაშასადამე X სარგებელი მოსდევს" ჩვეულებრივ უფრო დიდი ნახტომი, ვიდრე ძირითადი ბიოლოგია უჭერს მხარს. რელიგიურ ან კალენდარულ კონტექსტთან დაკავშირებული არაფერი ცვლის ამ მტკიცებულებით ხარვეზს.

ხშირად დასმული კითხვები

იწვევს თუ არა რამადანის მარხვა წონის დაკლებას?
არა საიმედოდ, როგორც დამოუკიდებელი მექანიზმი. მიღების შესახებ ლიტერატურა აჩვენებს ენერგიის მოხმარების გადანაცვლებას ღამის საათებში და არა თანმიმდევრულ კლებას, რაც ეჭვქვეშ აყენებს დაშვებას, რომ გარიჟრაჟიდან დაისამდე მარხვა ავტომატურად წარმოქმნის დეფიციტს.
უსაფრთხოა თუ არა ვარჯიში რამადანის მარხვის დროს?
უმეტესი ჯანმრთელი მოზრდილისთვის — დიახ, ჰიდრატაციისა და ვარჯიშის დროის კვების ფანჯრების გარშემო დაგეგმვის ყურადღებით; იხილეთ ამ საიტის მარხვისას ვარჯიშის მასალა, რას პოულობენ ზოგადად მარხვის დროს ვარჯიშის კვლევები შესრულების შესახებ.
შეუძლიათ დიაბეტის მქონე ადამიანებს მარხვის დაცვა?
მხოლოდ წინასწარი სამედიცინო კონსულტაციით ინსულინზე ან სულფონილშარდოვანაზე მყოფთათვის. ზედამხედველობით ჩატარებული მარხვის პროტოკოლები ინსულინდამოკიდებულ ტიპი 2 დიაბეტში შესწავლილია და შეიძლება უსაფრთხოდ ჩატარდეს, მაგრამ უსაფრთხოება მოდის დაგეგმილი მედიკამენტის კორექტირებიდან და არა მისი გამოტოვებიდან.
იწვევს თუ არა ღამის გვიან ჭამის ნიმუში თავისთავად ზიანს?
ცირკადული მტკიცებულება მიანიშნებს, რომ გვიან ჭამა მეტაბოლურად ნაკლებად ხელსაყრელია, ვიდრე ადრე ჭამა თანაბარი კალორიულობის დროს, მაგრამ „ნაკლებად ხელსაყრელი ალტერნატივასთან შედარებით“ არ ნიშნავს იმავეს, რაც საზიანოა ჯანმრთელი მოზრდილისთვის ერთ თვეზე. ეს სტატია ინფორმაციული მიზნებისთვისაა და არ წარმოადგენს სამედიცინო რჩევას; ესაუბრეთ კლინიცისტს თქვენს კონკრეტულ სიტუაციაზე, განსაკუთრებით თუ იღებთ გლუკოზის შემამცირებელ მედიკამენტს ან ხართ ორსულად.
საუზმის თეფში ტორტილით, მოხარშული კვერცხით, ყველით, ბოსტნეულით და ფორთოხლის წვენით
გაჩერებულია აშშ-ის კვების სახელმძღვანელოში გამოყენებული ხუთი საკვების ჯგუფის გამოსაჩენად. U.S. Department of Agriculture · Public domain · Wikimedia Commons

მომხმარებელი კითხვა

ამ გვერდზე არსებული მტკიცებულება 30 გამოქვეყნების ტიპის კვლევების შედგენის ჩვენება. 13138meta-analysis (13)randomised trial (13)review (8)other (1)
35 გამოქვეყნება, 2017–2026. ეს არის ნაზავი, რომელიც შეიცავს როგორც კვლევებს, ასევე სინთეზებს, რაც არის პოზიცია, საიდანაც მიზეზზე მტკიცება 합ართლია. წყარო: ამ გვერდის საკუთარი ციტირების სია, ქვემოთ.

რეფერენციები

ყოველი ციტაცია ქვემოთ უკავშირდება ორიგინალურ თანმხლებ ჩანაწერს PubMed-ზე ან DOI-ის საშუალებით. აქ არაფერი არის სამედიცინო რჩევის ჩანაცვლება.

  1. Intermittent fasting for adults with overweight or obesity Garegnani LI, Oltra G, Ivaldi D, et al. · The Cochrane database of systematic reviews · 2026 · Meta-analysis DOIPubMed 41692034Full text
  2. Fasting-mimicking diets as a strategy to reprogram tumor metabolism: a systematic review Pereira IC, Martins JA, de Sousa DJM, et al. · European journal of nutrition · 2026 · Systematic review DOIPubMed 41677881Full text
  3. Peri-operative fasting in adults: an international, multidisciplinary consensus statement Rüggeberg A, El-Boghdadly K, Bilotta F, et al. · Anaesthesia · 2026 · Systematic review DOIPubMed 41657234Full text
  4. Skipping breakfast and its wide-ranging health consequences: A systematic review from multiple metabolic disruptions to socioeconomic factors Minari TP, Pisani LP · Nutrition research (New York, N.Y.) · 2025 · Systematic review DOIPubMed 40845418
  5. Food Intake According to Clock Gene Polymorphisms: A Systematic Review Campos LT, Fonseca PF, Rocha DMUP, et al. · FASEB journal : official publication of the Federation of American Societies for Experimental Biology · 2025 · Systematic review DOIPubMed 40787788Full text
  6. Intermittent fasting strategies and their effects on body weight and other cardiometabolic risk factors: systematic review and network meta-analysis of randomised clinical trials Semnani-Azad Z, Khan TA, Chiavaroli L, et al. · BMJ (Clinical research ed.) · 2025 · Meta-analysis DOIPubMed 40533200Full text
  7. The impact of intermittent fasting on body composition and cardiometabolic outcomes in overweight and obese adults: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials Wang B, Wang C, Li H · Nutrition journal · 2025 · Meta-analysis DOIPubMed 40731344Full text
  8. Intermittent fasting for glycemic control in patients with type 2 diabetes: a meta-analysis of randomized controlled trials Huang X, Huang G, Wei G · Nutricion hospitalaria · 2025 · Meta-analysis DOIPubMed 40008664
  9. Changes in energy and macronutrient intakes during Ramadan fasting: a systematic review, meta-analysis, and meta-regression Abdelrahim DN, El Herrag SE, Khaled MB, et al. · Nutrition reviews · 2024 · Meta-analysis DOIPubMed 37986623
  10. Psychological distress and coping strategies in breast cancer patients under neoadjuvant therapy: A systematic review Omari M, Amaadour L, El Asri A, et al. · Women's health (London, England) · 2024 · Systematic review DOIPubMed 39287572Full text
  11. Therapeutic Fasting in Reducing Chemotherapy Side Effects in Cancer Patients: A Systematic Review and Meta-Analysis Ferro Y, Maurotti S, Tarsitano MG, et al. · Nutrients · 2023 · Meta-analysis DOIPubMed 37375570Full text
  12. Intermittent fasting for the prevention of cardiovascular disease Allaf M, Elghazaly H, Mohamed OG, et al. · The Cochrane database of systematic reviews · 2021 · Systematic review DOIPubMed 33512717Full text
  13. Daily Timing of Meals and Weight Loss After Bariatric Surgery: a Systematic Review Cossec M, Atger F, Blanchard C, et al. · Obesity surgery · 2021 · Systematic review DOIPubMed 33604863
  14. Intermittent fasting versus continuous energy-restricted diet for patients with type 2 diabetes mellitus and metabolic syndrome for glycemic control: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials Wang X, Li Q, Liu Y, et al. · Diabetes research and clinical practice · 2021 · Meta-analysis DOIPubMed 34391831
  15. Intermittent fasting and weight loss: Systematic review Welton S, Minty R, O'Driscoll T, et al. · Canadian family physician Medecin de famille canadien · 2020 · Systematic review PubMed 32060194Full text
  16. Timing of food intake: Sounding the alarm about metabolic impairments? A systematic review Beccuti G, Monagheddu C, Evangelista A, et al. · Pharmacological research · 2017 · Systematic review DOIPubMed 28928073
  17. [Guidelines for specialized nutritional and metabolic support in the critically-ill patient. Update. Consensus of the Spanish Society of Intensive Care Medicine and Coronary Units-Spanish Society of Parenteral and Enteral Nutrition (SEMICYUC-SENPE): neurocritical patient] Acosta Escribano J, Herrero Meseguer I, Conejero García-Quijada R · Medicina intensiva · 2011 · Clinical guideline DOIPubMed 22309759
  18. Early meal timing improves nocturnal glucose in pregnancies complicated by gestational diabetes Cunningham HA, Ward L, Butler MP, et al. · Diabetologia · 2026 · Randomised controlled trial DOIPubMed 41803287Full text
  19. Effect of two types of time-restricted eating on glycemic, lipid indices, and weight in women with polycystic ovary syndrome: a randomized controlled trial Aminian M, Hajshafiha M, Heidari M, et al. · European journal of nutrition · 2026 · Randomised controlled trial DOIPubMed 42371138
  20. Impact of a 4-week time-restricted eating (16:8) intervention on working memory and attentional control in adult women: A randomized controlled pilot McLeod SC, Surrey T, McCormack JC, et al. · Acta psychologica · 2026 · Randomised controlled trial DOIPubMed 42520714
  21. Exploring circadian and meal timing impacts on cortisol during simulated night shifts Grosser L, Yates C, Dorrian J, et al. · Sleep · 2026 · Randomised controlled trial DOIPubMed 40838738
  22. A Fasting-Mimicking Diet Affects the Inflammatory Response Following Periodontal Treatment: A Multi-centre Feasibility Randomised Controlled Pilot Trial Mainas G, Figuero E, Basilio MA, et al. · Journal of clinical periodontology · 2026 · Randomised controlled trial DOIPubMed 42269677Full text
  23. Sleep-Aligned Extended Overnight Fasting Improves Nighttime and Daytime Cardiometabolic Function Grimaldi D, Reid KJ, Abbott SM, et al. · Arteriosclerosis, thrombosis, and vascular biology · 2026 · Randomised controlled trial DOIPubMed 41674465Full text
  24. Short-term sleep restriction in humans alters diurnal circulating metabolite profiles, including those of microbial origin Leone VA, Frazier K, Kaur M, et al. · The Journal of clinical investigation · 2026 · Randomised controlled trial DOIPubMed 41837293Full text
  25. Health benefits of a five-day at-home modified fasting program: a randomised controlled trial Grundler F, Ducarmon QR, Holley A, et al. · Genome medicine · 2026 · Randomised controlled trial DOIPubMed 42226305Full text
  26. Intermittent compared with continuous calorie restriction for treatment of metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease: a randomized clinical trial Sun X, Li F, Yan H, et al. · The American journal of clinical nutrition · 2025 · Randomised controlled trial DOIPubMed 39447676
  27. Alternate-day fasting elicits larger changes in fat mass than time-restricted eating in adults without obesity - A randomized clinical trial Derron N, Güntner AT, Weber IC, et al. · Clinical nutrition (Edinburgh, Scotland) · 2025 · Randomised controlled trial DOIPubMed 40945487
  28. Does Intermittent Nutrition Enterally Normalise hormonal and metabolic responses to feeding in critically ill adults? The DINE-normal proof-of-concept study Beattie CE, Borislava B, Smith HA, et al. · Clinical nutrition (Edinburgh, Scotland) · 2025 · Randomised controlled trial DOIPubMed 41197596Full text
  29. Intermittent fasting and a no-sugar diet for Long COVID symptoms: a randomized crossover trial Bunker T, Horne BD, Baldwin MD, et al. · Scientific reports · 2025 · Randomised controlled trial DOIPubMed 40730806Full text
  30. A Qualitative Exploration of Facilitators and Barriers to Early Time-Restricted Eating: Insights From a Randomised Controlled Trial Cáceres NA, Steger FL, Salvy SJ, et al. · Journal of human nutrition and dietetics : the official journal of the British Dietetic Association · 2025 · Randomised controlled trial DOIPubMed 41408495Full text
  31. Fasting-mimicking diet causes hepatic and blood markers changes indicating reduced biological age and disease risk Brandhorst S, Levine ME, Wei M, et al. · Nature communications · 2024 · Randomised controlled trial DOIPubMed 38378685Full text
  32. Effects of DASH diet with or without time-restricted eating in the management of stage 1 primary hypertension: a randomized controlled trial Zhou X, Lin X, Yu J, et al. · Nutrition journal · 2024 · Randomised controlled trial DOIPubMed 38886740Full text
  33. Intermittent fasting plus early time-restricted eating versus calorie restriction and standard care in adults at risk of type 2 diabetes: a randomized controlled trial Teong XT, Liu K, Vincent AD, et al. · Nature medicine · 2023 · Randomised controlled trial DOIPubMed 37024596
  34. Efficacy and Safety of Intermittent Fasting in People With Insulin-Treated Type 2 Diabetes (INTERFAST-2)-A Randomized Controlled Trial Obermayer A, Tripolt NJ, Pferschy PN, et al. · Diabetes care · 2023 · Randomised controlled trial DOIPubMed 36508320Full text
  35. Late isocaloric eating increases hunger, decreases energy expenditure, and modifies metabolic pathways in adults with overweight and obesity Vujović N, Piron MJ, Qian J, et al. · Cell metabolism · 2022 · Randomised controlled trial DOIPubMed 36198293Full text
  36. Daytime eating prevents mood vulnerability in night work Qian J, Vujovic N, Nguyen H, et al. · Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America · 2022 · Randomised controlled trial DOIPubMed 36095195Full text
  37. Prolonged, Controlled Daytime versus Delayed Eating Impacts Weight and Metabolism Allison KC, Hopkins CM, Ruggieri M, et al. · Current biology : CB · 2021 · Randomised controlled trial DOIPubMed 33259790Full text
  38. Does rearranging meal times at night improve cardiovascular risk factors? An Australian pilot randomised trial in night shift workers Leung GKW, Davis R, Huggins CE, et al. · Nutrition, metabolism, and cardiovascular diseases : NMCD · 2021 · Randomised controlled trial DOIPubMed 33994064
  39. Alternate Day Fasting Improves Physiological and Molecular Markers of Aging in Healthy, Non-obese Humans Stekovic S, Hofer SJ, Tripolt N, et al. · Cell metabolism · 2019 · Randomised controlled trial DOIPubMed 31471173
  40. Altering meal timing to improve cognitive performance during simulated nightshifts Gupta CC, Centofanti S, Dorrian J, et al. · Chronobiology international · 2019 · Randomised controlled trial DOIPubMed 31599661

ეს გვერდი ავტომატურად ითარგმნა ინგლისურიდან. ციტაციები და რიცხვები უცვლელია. წაიკითხეთ ინგლისური ორიგინალი, თუ რამე უცნაურად ჟღერს. წაიკითხეთ ინგლისური ორიგინალი